Powieść Antoine’a de Saint-Exupéry’ego „Mały Książę” to dzieło pełne symbolicznych postaci, które reprezentują różne aspekty ludzkiej natury. Każdy z bohaterów Małego Księcia niesie ze sobą głębokie przesłanie i uczy nas czegoś ważnego o życiu, miłości i relacjach międzyludzkich. W tej powiastce filozoficznej poznajemy nie tylko tytułowego bohatera, ale także szereg fascynujących postaci, które spotyka on podczas swojej międzyplanetarnej podróży. Przyjrzyjmy się bliżej głównym bohaterom Małego Księcia i odkryjmy, co symbolizują w tym ponadczasowym dziele.
Spis treści
Główni bohaterowie Małego Księcia – postacie pierwszoplanowe
Mały Książę – główny bohater powieści
Tytułowy bohater to niewielki chłopiec o złotych włosach, który przybył na Ziemię z maleńkiej asteroidy B-612. Jest uosobieniem dziecięcej niewinności, ciekawości świata i czystego spojrzenia na rzeczywistość. Mały Książę zadaje pytania, które zmuszają do refleksji, a jego sposób postrzegania świata kontrastuje z pragmatycznym podejściem dorosłych. Na swojej planecie dba o trzy wulkany (dwa czynne i jeden wygasły), regularnie czyści je i codziennie wyrywa kiełkujące baobaby, które mogłyby zniszczyć jego planetę.
Najważniejszą istotą w życiu Małego Księcia jest Róża – jedyny kwiat tego rodzaju na jego planecie. Ich relacja symbolizuje miłość, która mimo trudności i nieporozumień, pozostaje wyjątkowa i cenna. Podróż Małego Księcia przez różne planety to metafora dojrzewania i poznawania złożoności ludzkiej natury. Podczas tej wędrówki uczy się odpowiedzialności za tych, których „oswoił” i odkrywa, że „najważniejsze jest niewidoczne dla oczu”.
Pilot – narrator i przyjaciel Małego Księcia
Pilot jest narratorem opowieści i jednym z głównych bohaterów Małego Księcia. To dorosły człowiek, który zachował w sobie dziecięcą wrażliwość i wyobraźnię. Jego samolot ulega awarii na pustyni Sahara, gdzie spotyka tajemniczego chłopca. Pilot symbolizuje pomost między światem dzieci a światem dorosłych. W dzieciństwie, gdy narysował węża boa, który połknął słonia, dorośli widzieli w jego rysunku jedynie kapelusz, co zniechęciło go do kariery artystycznej.
Spotkanie z Małym Księciem staje się dla Pilota okazją do ponownego odkrycia wartości, które często umykają dorosłym: prostoty, wyobraźni i umiejętności patrzenia sercem. Relacja między Pilotem a Małym Księciem rozwija się przez osiem dni spędzonych na pustyni, podczas których Pilot naprawia swój samolot, a jednocześnie poznaje historię chłopca i jego filozofię życia.
Róża – ukochana Małego Księcia
Róża to jedyny kwiat swojego rodzaju na planecie Małego Księcia. Jest piękna, ale również kapryśna, próżna i wymagająca. Jej zachowanie często rani Małego Księcia, który nie rozumie jej potrzeby atencji i troski. Róża symbolizuje złożoność miłości – jej piękno, ale także trudności, które jej towarzyszą. Mimo swoich wad, jest wyjątkowa dla Małego Księcia, który opiekuje się nią, chroni przed wiatrem i zimnem, nakrywając ją szklanym kloszem.
Dopiero podczas podróży i spotkania z lisem, Mały Książę zrozumie prawdziwą wartość swojej relacji z Różą. Odkryje, że to nie jej wyjątkowość w świecie, ale jego osobista więź z nią czyni ją tak cenną. Róża, mimo swojej dumy, kocha Małego Księcia, co wyznaje mu dopiero w momencie rozstania, pokazując, jak trudno czasem wyrażać prawdziwe uczucia.

Lis – nauczyciel przyjaźni
Lis jest jedną z najważniejszych postaci w Małym Księciu, mimo że pojawia się tylko w jednym rozdziale. To on uczy głównego bohatera najcenniejszych lekcji o przyjaźni, odpowiedzialności i patrzeniu sercem. Lis prosi Małego Księcia, aby go „oswoił”, wyjaśniając, że oswojenie oznacza „stworzenie więzów”. Dzięki temu procesowi zwykłe rzeczy stają się wyjątkowe i jedyne w swoim rodzaju.
To właśnie od Lisa Mały Książę słyszy słynne słowa: „Dobrze widzi się tylko sercem. Najważniejsze jest niewidoczne dla oczu” oraz „Stajesz się odpowiedzialny na zawsze za to, co oswoiłeś”. Te mądrości pomagają Małemu Księciu zrozumieć wartość jego relacji z Różą i nauczyć się odpowiedzialności za uczucia innych. Lis symbolizuje mądrość życiową i zdolność do głębokiego rozumienia relacji międzyludzkich.
Mieszkańcy planet odwiedzanych przez Małego Księcia
Podczas swojej międzyplanetarnej podróży, Mały Książę odwiedza sześć planet, każdą zamieszkaną przez pojedynczą osobę. Każdy z tych bohaterów Małego Księcia reprezentuje określoną cechę charakteru lub postawę życiową typową dla świata dorosłych. Te spotkania pozwalają głównemu bohaterowi lepiej zrozumieć złożoność ludzkiej natury i absurdalność wielu zachowań dorosłych.

Król – władca bez poddanych
Pierwszą planetę, którą odwiedza Mały Książę, zamieszkuje Król. Jest to postać, która pragnie władzy absolutnej, choć nie ma nad kim panować. Siedzi na tronie ubrany w purpurę i gronostaje, wydając rozkazy, które i tak zostałyby spełnione. Król symbolizuje pragnienie kontroli i autorytetu, często pozbawione rzeczywistego znaczenia. Mimo braku poddanych, utrzymuje iluzję władzy, twierdząc, że rządzi wszystkim.
Kiedy Mały Książę prosi go o zachód słońca, Król odpowiada, że rozkaże słońcu zajść, ale dopiero wtedy, gdy warunki astronomiczne będą odpowiednie. To pokazuje, jak dorośli często przypisują sobie zasługi za rzeczy, na które nie mają wpływu. Król reprezentuje również przekonanie, że „od każdego trzeba wymagać tego, co może dać” – jedną z niewielu mądrości, które Mały Książę wynosi z tego spotkania.
Próżny (Pyszałek) – człowiek zapatrzony w siebie
Druga planeta należy do Próżnego (nazywanego też Pyszałkiem), który pragnie jedynie podziwu i oklasków. Jest całkowicie skupiony na sobie i nie słyszy niczego poza pochwałami. Próżny nosi śmieszny kapelusz, który zdejmuje, by się kłaniać, gdy ktoś go podziwia. Mimo że mieszka sam na swojej planecie, uważa się za najpiękniejszego, najlepiej ubranego i najmądrzejszego człowieka we wszechświecie.
Ta postać symbolizuje narcyzm i potrzebę nieustannego potwierdzania własnej wartości przez innych. Próżny w Małym Księciu to karykatura ludzi, którzy żyją dla poklasku i uznania, zapominając o prawdziwych wartościach i relacjach. Jego samotność jest tym bardziej dotkliwa, że nie potrafi nawiązać prawdziwego kontaktu z innymi, skupiając się wyłącznie na sobie.

Pijak – uwięziony w błędnym kole nałogu
Trzecią planetę zamieszkuje Pijak, siedzący samotnie przed stosem pustych i pełnych butelek. Kiedy Mały Książę pyta, dlaczego pije, Pijak odpowiada, że pije, aby zapomnieć o tym, że się wstydzi, a wstydzi się tego, że pije. Ta postać symbolizuje błędne koło uzależnienia i ucieczki od problemów, które tylko pogłębia pierwotne cierpienie.
Pijak w Małym Księciu reprezentuje ludzi, którzy nie potrafią stawić czoła swoim problemom i wybierają drogę eskapizmu. Jego sytuacja jest tragiczna, ponieważ sam stworzył problem, z którym teraz nie potrafi sobie poradzić. Spotkanie z Pijakiem pozostawia Małego Księcia w głębokim smutku i niezrozumieniu, co podkreśla absurdalność niektórych dorosłych zachowań w oczach dziecka.
Bankier (Biznesmen) – liczący gwiazdy materialista
Czwarta planeta należy do Bankiera (nazywanego też Biznesmenem), który całymi dniami liczy gwiazdy, uważając je za swoją własność. Jest tak pochłonięty liczeniem, że nawet nie podnosi głowy, gdy przychodzi Mały Książę. Bankier twierdzi, że posiadanie gwiazd czyni go bogatym, choć nie przynosi mu to żadnych korzyści ani radości. Nie może ich dotknąć ani z nich korzystać – jedynie je posiadać.
Ta postać symbolizuje materializm i obsesję na punkcie posiadania, które często zastępują prawdziwe doświadczanie życia. Bankier w Małym Księciu to karykatura ludzi skupionych na gromadzeniu bogactwa, które staje się celem samym w sobie, pozbawionym głębszego sensu. Jego życie jest puste i monotonne, mimo iluzji bogactwa, którą sobie stwarza.
Latarnik – symbol bezsensownej pracy
Piąta planeta jest najmniejsza ze wszystkich i mieszka na niej Latarnik. Jego zadaniem jest zapalanie i gaszenie latarni zgodnie z regulaminem. Problem polega na tym, że jego planeta obraca się coraz szybciej, więc dzień i noc trwają zaledwie minutę, zmuszając go do nieustannej pracy bez chwili odpoczynku. Mimo absurdalności swojej sytuacji, Latarnik sumiennie wypełnia swoje obowiązki.
Latarnik jest jedyną postacią, którą Mały Książę darzy pewnym szacunkiem, ponieważ jako jedyny troszczy się o coś innego niż on sam – o swoją latarnię. Symbolizuje on oddanie obowiązkom i służbę, nawet jeśli wydaje się ona pozbawiona sensu. Jednocześnie reprezentuje też bezmyślne podporządkowanie się zasadom i rutynie, które mogą prowadzić do wypalenia i utraty radości życia.

Geograf – teoretyk bez praktycznej wiedzy
Szóstą planetę zamieszkuje Geograf – starszy mężczyzna, który spędza czas na pisaniu ksiąg geograficznych, choć nigdy nie opuszcza swojego biurka. Nie wie, co znajduje się na jego własnej planecie, ponieważ uważa, że badanie terenu jest zadaniem odkrywców, a nie geografów. Kiedy Mały Książę opowiada mu o swojej Róży, Geograf wyjaśnia, że kwiaty są „efemeryczne”, czyli nietrwałe, i dlatego nie warto ich zapisywać w księgach.
Geograf symbolizuje teoretyczną wiedzę odciętą od praktycznego doświadczenia. Reprezentuje ludzi, którzy gromadzą informacje, ale nie potrafią ich wykorzystać ani docenić prawdziwej wartości rzeczy. To on sugeruje Małemu Księciu, aby odwiedził Ziemię, co staje się kluczowym momentem w jego podróży. Paradoksalnie, mimo swojej rozległej wiedzy, Geograf nie rozumie tego, co naprawdę ważne – ulotnego piękna i wartości emocjonalnej, którą reprezentuje Róża.
Postacie spotkane przez Małego Księcia na Ziemi
Po opuszczeniu szóstej planety, Mały Książę przybywa na Ziemię, gdzie spotyka kilka istotnych postaci, które pomagają mu zrozumieć naturę ludzkich relacji i wartości. Te spotkania są kluczowe dla jego wewnętrznej przemiany i zrozumienia jego uczuć do Róży.

Żmija – symbol powrotu i przemiany
Żmija jest pierwszą istotą, którą Mały Książę spotyka na Ziemi. Jest tajemnicza i enigmatyczna, mówiąca zagadkami. Żmija w Małym Księciu symbolizuje śmierć, ale także przemianę i możliwość powrotu do domu. To ona ostatecznie pomaga Małemu Księciu wrócić na swoją planetę poprzez swoje ukąszenie, które uwalnia go od ciężaru ciała.
Żmija mówi o swojej mocy, która pozwala jej odesłać każdego „tam, skąd przybył”. Ta postać wprowadza do opowieści element transcendencji i duchowości, sugerując, że śmierć może być jedynie przejściem do innego wymiaru istnienia. Jej rola jest ambiwalentna – jednocześnie groźna i pomocna, co odzwierciedla złożoność ludzkiego stosunku do śmierci i przemiany.
Zwrotniczy i Kupiec – symbole bezsensu pośpiechu
Podczas swojego pobytu na Ziemi, Mały Książę spotyka również Zwrotniczego, który kieruje pociągami pełnymi ludzi pędzących w różnych kierunkach, oraz Kupca, który sprzedaje pigułki gaszące pragnienie, oszczędzające 53 minuty tygodniowo. Obie te postacie symbolizują bezsens pośpiechu i pogoni za efektywnością kosztem prawdziwego doświadczania życia.
Zwrotniczy obserwuje, jak ludzie ciągle gdzieś pędzą, nie wiedząc dokąd i po co, a dzieci przyciskają nosy do szyb, patrząc na świat, który im umyka. Kupiec zaś reprezentuje obsesję na punkcie oszczędzania czasu, który i tak nie jest wykorzystywany w wartościowy sposób. Te spotkania pomagają Małemu Księciu zrozumieć, jak często ludzie tracą z oczu to, co naprawdę ważne, goniąc za iluzją postępu i efektywności.

Symbolika bohaterów w Małym Księciu – co reprezentują postacie?
Bohaterowie w Małym Księciu nie są jedynie postaciami literackimi – każdy z nich niesie ze sobą głębokie znaczenie symboliczne. Antoine de Saint-Exupéry stworzył galerię postaci, które reprezentują różne aspekty ludzkiej natury, wartości i postaw życiowych. Zrozumienie tej symboliki pozwala głębiej pojąć przesłanie powieści.

Mały Książę
Symbolizuje dziecięcą niewinność, czystość spojrzenia i zdolność dostrzegania tego, co naprawdę ważne. Reprezentuje również poszukiwanie sensu życia i prawdziwych wartości. Jego podróż jest metaforą dojrzewania i zdobywania mądrości życiowej.
Pilot
Reprezentuje dorosłego, który zachował w sobie dziecko. Symbolizuje pomost między światem dzieci a światem dorosłych, między wyobraźnią a pragmatyzmem. Jego przemiana pod wpływem Małego Księcia pokazuje możliwość odzyskania utraconej wrażliwości.
Róża
Symbolizuje miłość – piękną, ale też wymagającą, kapryśną i czasem bolesną. Reprezentuje również unikalność relacji międzyludzkich, które nabierają wartości poprzez czas i uwagę, jakie im poświęcamy.
Lis
Jest symbolem mądrości życiowej i prawdziwej przyjaźni. Reprezentuje zdolność do tworzenia głębokich więzi i rozumienia, że prawdziwa wartość rzeczy leży w relacjach, jakie z nimi tworzymy. Uczy odpowiedzialności za uczucia innych.
Żmija
Symbolizuje śmierć, ale także przemianę i transcendencję. Reprezentuje cykliczność życia i możliwość powrotu do źródeł. Jej dwuznaczna natura odzwierciedla ludzki stosunek do śmierci – jako końca, ale i początku.
Król, Próżny, Pijak
Reprezentują różne ludzkie słabości: żądzę władzy, narcyzm i ucieczkę od problemów. Symbolizują puste życie skupione na pozorach, pozbawione głębszego sensu i prawdziwych relacji.
Bankier
Symbolizuje materializm i obsesję posiadania. Reprezentuje ludzi, dla których gromadzenie dóbr staje się celem samym w sobie, nawet jeśli nie przynosi im to żadnej radości ani korzyści.
Latarnik
Reprezentuje oddanie obowiązkom, ale także bezmyślne podporządkowanie się rutynie. Symbolizuje zarówno szlachetność służby, jak i absurdalność pracy pozbawionej głębszego sensu.
Geograf
Symbolizuje wiedzę teoretyczną odciętą od doświadczenia. Reprezentuje ludzi, którzy gromadzą informacje, ale nie potrafią docenić prawdziwej wartości rzeczy, które są „niewidoczne dla oczu”.

Bohaterowie Małego Księcia tworzą razem bogatą mozaikę ludzkich cech, wartości i postaw. Ich symboliczne znaczenie wykracza poza prostą fabułę, czyniąc z powieści Antoine’a de Saint-Exupéry’ego ponadczasowe dzieło, które przemawia zarówno do dzieci, jak i dorosłych. Każda postać jest lustrem, w którym możemy zobaczyć fragment siebie i naszego społeczeństwa, a ich interakcje uczą nas o tym, co naprawdę ważne w życiu – o miłości, przyjaźni, odpowiedzialności i umiejętności patrzenia sercem.
Podsumowanie – uniwersalne przesłanie bohaterów Małego Księcia
Postacie z Małego Księcia, mimo że stworzone ponad 70 lat temu, pozostają aktualne i uniwersalne. Każdy z bohaterów tej powieści niesie ze sobą przesłanie, które przekracza granice czasu i kultury. Mały Książę uczy nas patrzeć na świat oczami dziecka – z ciekawością, otwartością i zdolnością do dostrzegania tego, co naprawdę ważne. Pilot przypomina, że nigdy nie jest za późno, by odzyskać utraconą wrażliwość i wyobraźnię.
Róża pokazuje, jak skomplikowana może być miłość, ale także jak cenna staje się poprzez czas i uwagę, które jej poświęcamy. Lis uczy nas, że prawdziwa wartość relacji wynika z „oswojenia” – z tworzenia więzi, które czynią drugą osobę wyjątkową i jedyną w swoim rodzaju. Mieszkańcy planet ostrzegają przed pustym życiem skupionym na władzy, próżności, ucieczce od problemów czy obsesji posiadania.

Bohaterowie Małego Księcia przypominają nam, że „najważniejsze jest niewidoczne dla oczu” i że „dobrze widzi się tylko sercem”. W świecie coraz bardziej skupionym na materializmie, efektywności i pozorach, przesłanie tych postaci staje się jeszcze bardziej istotne. Uczą nas one, że prawdziwe bogactwo życia leży w głębokich relacjach, odpowiedzialności za innych i umiejętności dostrzegania piękna w prostych rzeczach.
Postacie stworzone przez Antoine’a de Saint-Exupéry’ego zapraszają nas do refleksji nad własnym życiem i wartościami. Zachęcają do zadawania pytań, kwestionowania absurdów współczesnego świata i poszukiwania głębszego sensu. Niezależnie od wieku, każdy czytelnik może odnaleźć w bohaterach Małego Księcia cząstkę siebie i inspirację do bardziej świadomego i pełnego życia.

redaktorka naczelna i serce serwisu WyprawkaMama.pl. Z wykształcenia pedagożka, z pasji – odkrywczyni prostych rozwiązań na skomplikowane rodzicielskie pytania. Prywatnie mama dwójki energicznych maluchów, która wierzy, że w macierzyństwie najważniejsze są spokój, dobra organizacja i filiżanka ciepłej kawy (wypita w całości!). Na co dzień testuje, pisze i dzieli się sprawdzonymi sposobami na to, by podróż zwana rodzicielstwem była jak najpiękniejszą przygodą.












